Βιολογικές Θεραπείες

Οι βιολογικές θεραπείες αξιοποιούν φυσικούς μηχανισμούς του οργανισμού για την επούλωση και αναγέννηση ιστών. Χρησιμοποιούνται κυρίως ως συμπληρωματική επιλογή σε οστεοαρθρίτιδα, χόνδρινες βλάβες και τενοντοπάθειες.

Το PRP περιέχει αυξητικούς παράγοντες από το αίμα του ίδιου του ασθενούς, ενώ άλλες αυτόλογες θεραπείες μπορεί να αξιοποιούν κύτταρα από μυελό ή λιπώδη ιστό. Η ένδειξη πρέπει να τίθεται προσεκτικά, με ρεαλιστικές προσδοκίες.

Είδη βιολογικών θεραπειών στην ορθοπαιδική

Με τον όρο «βιολογικές θεραπείες» περιγράφεται μια ομάδα ελάχιστα επεμβατικών μεθόδων που χρησιμοποιούν υλικό από τον ίδιο τον ασθενή, ώστε να ενισχυθούν οι φυσικοί μηχανισμοί επούλωσης. Οι βασικές κατηγορίες που εφαρμόζονται σήμερα είναι οι εξής:

• PRP — πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια: παρασκευάζεται με φυγοκέντρηση μικρής ποσότητας αίματος του ασθενούς και είναι πλούσιο σε αυξητικούς παράγοντες. Η πιο διαδεδομένη βιολογική θεραπεία.
• PRF — ινώδες πλούσιο σε αιμοπετάλια: παρασκεύασμα νεότερης γενιάς, χωρίς πρόσθετα αντιπηκτικά, με βραδύτερη και πιο παρατεταμένη απελευθέρωση αυξητικών παραγόντων.
• BMAC — συμπύκνωμα μυελού των οστών: λαμβάνεται συνήθως από τη λαγόνια ακρολοφία και περιέχει μεσεγχυματικά κύτταρα μαζί με βιοδραστικά μόρια.
• Μικροκερματισμένος αυτόλογος λιπώδης ιστός: επεξεργασμένο λίπος του ασθενούς, με υποστηρικτική και μηχανικά αποσβεστική δράση μέσα στην άρθρωση.
• Αυτόλογα κυτταρικά παρασκευάσματα και μεσεγχυματικά κύτταρα: εφαρμόζονται με αυστηρή ένδειξη και πάντοτε μέσα στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας και των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών.
• Αυτόλογος ορός με αντιφλεγμονώδεις παράγοντες (ACS): στοχεύει στη μείωση της φλεγμονώδους δραστηριότητας μέσα στην άρθρωση.
• Ενέσιμο υαλουρονικό οξύ: βελτιώνει τη λίπανση και τη μηχανική προστασία της άρθρωσης και συχνά συνδυάζεται με τις παραπάνω θεραπείες.
• Βιολογικά εμφυτεύματα και μεμβράνες: χρησιμοποιούνται ως ενίσχυση χειρουργικών τεχνικών αποκατάστασης χόνδρου, τενόντων ή οστού.

Παθήσεις που αντιμετωπίζονται

Οι βιολογικές θεραπείες έχουν θέση κυρίως σε εκφυλιστικές και υπερχρησιακές παθήσεις, καθώς και σε κακώσεις μαλακών μορίων:

• Οστεοαρθρίτιδα γόνατος, ισχίου, ώμου ή αστραγάλου, σε ήπια έως μέτρια στάδια.
• Χόνδρινες βλάβες και εστιακές βλάβες του αρθρικού χόνδρου.
• Χρόνιες τενοντοπάθειες: στροφικό πέταλο ώμου, επικονδυλίτιδα αγκώνα, αχίλλειος τένοντας, επιγονατιδικός τένοντας, πελματιαία απονευρωσίτιδα.
• Μερικές ρήξεις τενόντων που δεν έχουν ένδειξη άμεσης χειρουργικής συρραφής.
• Μυϊκές θλάσεις και αθλητικές κακώσεις μαλακών μορίων.
• Κακώσεις συνδέσμων μικρού ή μέτριου βαθμού.
• Επίμονη υμενίτιδα και αρθρικός πόνος μετά από τραυματισμό ή αρθροσκόπηση.
• Καθυστερημένη πώρωση κατάγματος, ως συμπληρωματική επιλογή.
• Βιολογική ενίσχυση κατά τη διάρκεια χειρουργικής αποκατάστασης χόνδρου ή τένοντα.

Σε ποιους απευθύνονται

Οι βιολογικές θεραπείες δεν εφαρμόζονται μαζικά ούτε αποτελούν πανάκεια. Η ένδειξη τίθεται εξατομικευμένα, μετά από κλινική εξέταση, απεικονιστικό έλεγχο και συζήτηση των ρεαλιστικών προσδοκιών. Συνήθως απευθύνονται σε:

• Ασθενείς με ήπια έως μέτρια οστεοαρθρίτιδα που δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς σε φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή.
• Αθλητές και δραστήρια άτομα με χρόνια τενοντοπάθεια ή κάκωση μαλακών μορίων, που επιδιώκουν ασφαλή επάνοδο στη δραστηριότητά τους.
• Ασθενείς που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να υποβληθούν άμεσα σε χειρουργείο, ή έχουν αντενδείξεις στα αντιφλεγμονώδη και στα κορτικοστεροειδή.
• Ασθενείς που ήδη προγραμματίζονται για επέμβαση και μπορούν να ωφεληθούν από βιολογική ενίσχυση της αποκατάστασης.
• Άτομα διατεθειμένα να συνδυάσουν τη θεραπεία με πρόγραμμα άσκησης και φυσικοθεραπείας, ώστε το αποτέλεσμα να διατηρηθεί.

Αντίθετα, δεν ενδείκνυνται σε ενεργό λοίμωξη, σε διαταραχές πήξης ή αιματολογικά νοσήματα, σε ενεργό νεοπλασματική νόσο και στην εγκυμοσύνη. Σε προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα, με πλήρη απώλεια του αρθρικού διαστήματος, το αναμενόμενο όφελος είναι περιορισμένο και συνήθως συζητούνται άλλες λύσεις.

Τι περιλαμβάνει

• PRP σε τενοντοπάθειες και αρθρώσεις
• Αυτόλογες βιολογικές θεραπείες
• Επιλογή ασθενών με βάση την ένδειξη
• Συνδυασμός με φυσικοθεραπεία
• Παρακολούθηση αποτελέσματος

Συχνές ερωτήσεις